Ai dạy bạn? Câu hỏi được Bộ Giáo dục UK khuyến nghị giúp bạn tránh liên kết chồng chéo
Trong bối cảnh đào tạo trực tuyến bùng nổ mạnh mẽ, kéo theo sự xuất hiện của nhiều mô hình liên kết chồng chéo và thiếu minh bạch, người học đã và đang phải đối mặt với không ít rủi ro trong thời gian gần đây. Trước thực trạng này, UK Department for Education – cơ quan quản lý giáo dục của Vương quốc Anh – cùng các cơ quan giám sát chất lượng, trong đó có Ofsted, đã đưa ra một định hướng rất rõ ràng cho người học khi tìm hiểu các chương trình quốc tế, đặc biệt là chương trình trực tuyến:
“Ai mới là người thực sự giảng dạy bạn?”
Đây là một câu hỏi tưởng chừng đơn giản, nhưng lại mang tính chiến lược. Việc trả lời được câu hỏi này giúp học viên gần như tránh tuyệt đối – hoặc ít nhất có đầy đủ thông tin cần thiết – để đánh giá đúng bản chất chương trình mình dự định theo học. Quan trọng hơn, câu hỏi này giúp người học nhận diện và tránh các mô hình liên kết phức tạp, nơi việc đào tạo thực tế được triển khai bởi các đơn vị tại địa phương (thường là doanh nghiệp nhưng được đặt tên Viện, học viên), thậm chí không có giấy phép đào tạo, trong khi học viên vẫn lầm tưởng rằng mình đang học trực tiếp với trường đại học gốc ở nước ngoài.
Việc làm rõ ai dạy – ai chịu trách nhiệm học thuật – ai đánh giá và ai cấp văn bằng không chỉ là quyền, mà còn là nghĩa vụ tự bảo vệ của người học trong môi trường giáo dục quốc tế ngày càng phức tạp.
Liên kết đào tạo trở nên phức tạp trong bối cảnh giáo dục xuyên biên giới
Hệ thống giáo dục toàn cầu ghi nhận sự gia tăng mạnh của đào tạo xuyên biên giới, đào tạo trực tuyến và các mô hình hợp tác học thuật mở rộng (OECD, 2023). Cùng với xu hướng này, các cơ quan quản lý giáo dục của UK, bao gồm UK Department for Education và cơ quan giám sát chất lượng Ofsted, đã nhiều lần bày tỏ quan ngại về hiện tượng liên kết học thuật phức tạp và chồng chéo, đặc biệt trong các mô hình triển khai thông qua đối tác hoặc trung gian.
Một vấn đề nổi bật tại UK là ranh giới giữa academic support (hỗ trợ học thuật) và academic delivery (triển khai đào tạo) ngày càng mờ nhạt. Trong một số trường hợp, các tổ chức được giới thiệu là đơn vị hỗ trợ hoặc điều phối lại tham gia trực tiếp vào giảng dạy, tổ chức lớp học, hướng dẫn nội dung và thậm chí đánh giá người học, dù không phải là cơ sở giáo dục có thẩm quyền đào tạo hoặc chịu trách nhiệm học thuật cuối cùng.
Các báo cáo kiểm tra chất lượng trong giáo dục sau phổ thông và giáo dục nghề nghiệp tại UK cũng cho thấy người học đôi khi không nhận thức đầy đủ về vai trò thực sự của các bên tham gia chương trình. Không ít học viên tin rằng mình đang học trực tiếp với một cơ sở giáo dục nước ngoài, trong khi phần lớn trải nghiệm học tập lại được triển khai bởi một tổ chức thứ ba, hoạt động tách rời khỏi cơ chế quản trị học thuật của đơn vị cấp bằng.
Trong bối cảnh đào tạo trực tuyến và các mô hình off-campus delivery, việc đơn vị trung gian kiểm soát tuyển sinh, truyền thông, hỗ trợ học tập và dòng tài chính đã làm gia tăng rủi ro về minh bạch. Khi mối quan hệ trực tiếp giữa người học và cơ sở giáo dục gốc bị gián đoạn, người học gặp khó khăn trong việc xác định ai chịu trách nhiệm về chất lượng giảng dạy, ai có thẩm quyền đánh giá và ai thực sự cấp văn bằng.
Từ những thực tiễn này, hệ thống giáo dục Vương quốc Anh nhấn mạnh yêu cầu phải làm rõ vai trò của từng chủ thể trong chuỗi đào tạo. Việc cung cấp thông tin rõ ràng về ai giảng dạy, ai chịu trách nhiệm học thuật và ai cấp bằng không chỉ là yêu cầu minh bạch, mà còn là tiêu chuẩn cốt lõi nhằm bảo vệ người học trong môi trường giáo dục quốc tế hiện đại.
Ai dạy bạn?” – Câu hỏi cốt lõi trong lựa chọn chương trình quốc tế
“Ai dạy bạn?” không phải là một câu hỏi mang tính hình thức. Đây là một trong những câu hỏi then chốt mà các cơ quan giám sát giáo dục của Vương quốc Anh, trong đó có Ofsted, khuyến nghị người học cần tự làm rõ trước khi đăng ký bất kỳ chương trình quốc tế nào, đặc biệt là các chương trình triển khai theo hình thức trực tuyến hoặc thông qua đối tác.
Câu hỏi này giúp người học nhìn rõ ba vấn đề cốt lõi.
Thứ nhất, người học có thực sự học trực tiếp với nhà trường hay không. Trên thực tế, nhiều chương trình mang tên các trường đại học nước ngoài nhưng hoạt động giảng dạy lại do một bên trung gian triển khai. Người học không học với giảng viên của trường, không tham gia hệ thống học tập chính thức, thậm chí không có tương tác học thuật trực tiếp nào với nhà trường trong suốt quá trình học. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo mà còn tiềm ẩn rủi ro liên quan đến đảm bảo học thuật và mức độ chấp nhận của thị trường lao động.
Thứ hai, người học có phải là sinh viên chính thức của trường hay không. Một sinh viên chính thức cần có mã số sinh viên, tài khoản học tập và quyền truy cập vào hệ thống quản trị, học liệu cũng như các dịch vụ hỗ trợ học thuật của nhà trường. Nếu toàn bộ quá trình học tập, liên lạc và xác nhận kết quả đều được thực hiện thông qua một bên thứ ba, thì về bản chất, người học đang theo học một chương trình liên kết hoặc trung gian, chứ không phải học trực tiếp với trường.
Thứ ba, chương trình người học theo học là chương trình gốc hay đã được điều chỉnh. Không ít chương trình khi triển khai qua đối tác trung gian bị rút gọn nội dung hoặc thay đổi cấu trúc để phù hợp với điều kiện vận hành. Những điều chỉnh này có thể khiến chương trình không còn giữ nguyên mục tiêu đào tạo, chuẩn đầu ra và các tiêu chí kiểm định như chương trình gốc của nhà trường.
Chính vì vậy, “Ai dạy bạn?” là một câu hỏi đơn giản nhưng có khả năng làm rõ toàn bộ bản chất, quyền lợi và giá trị thực sự của một chương trình giáo dục quốc tế.
Kết luận
Học trực tiếp với nhà trường luôn là lựa chọn mang lại sự minh bạch và an tâm cao nhất. Khi người học được giảng dạy và đánh giá bởi chính giảng viên của trường, theo học chương trình nguyên bản và được công nhận là sinh viên chính thức, giá trị học thuật và pháp lý của hành trình học tập được bảo đảm một cách rõ ràng.
Tuy nhiên, cũng cần thẳng thắn nhìn nhận rằng các chương trình học trực tiếp với trường nước ngoài thường đi kèm với chi phí cao hơn và yêu cầu học thuật nghiêm ngặt hơn. Điều này lý giải vì sao các mô hình liên kết hoặc triển khai qua bên thứ ba trở nên phổ biến hơn, dù không phải lúc nào cũng mang lại giá trị tương đương. Không có mô hình nào là tuyệt đối, quan trọng nhất là phù hợp với người học và minh bạch.
SwissUK™ được phát triển theo mô hình Live Class Direct™, một mô hình dù chi phí triển khai rất đắt đỏ nhưng nó giúp học viên học được chương trình gốc, tránh liên kết không phép, tránh các lớp học trái luật tại địa phương cũng như đảm bảo các tiêu chuẩn và kiểm định.
