Vì sao đại học công lập Thụy Sĩ khi cấp Advanced Studies cũng không tạo ra công nhận học thuật quốc gia
Đại học công lập có hai không gian đào tạo khác nhau
Trong hệ thống giáo dục Thụy Sĩ, đại học công lập không chỉ thực hiện một loại chức năng đào tạo. Trên cùng một cơ sở pháp lý, đại học công lập đồng thời vận hành không gian đào tạo học thuật và không gian đào tạo nâng cao định hướng nghề nghiệp.
Không gian đào tạo học thuật bao gồm các học vị quốc gia như Bachelor, Master và Doctorate. Các văn bằng này gắn với khung học thuật quốc gia và có cơ chế công nhận học thuật rõ ràng.
Không gian còn lại là Weiterbildung, nơi CAS, DAS, MAS và Doctoral Advanced Studies được triển khai. Hai không gian này không chồng lấn về mặt pháp lý, dù cùng do một trường công lập thực hiện.
Lưu ý: Tại Thụy Sĩ, các chương trình thuộc nhóm Đào tạo sau đại học định hướng ứng dụng thuộc nhóm Weiterbildung – Futher Education and Continue Education không nhất thiết phải có từ Advanced Studies trong tên chương trình hay văn bằng. Các chương trình như MBA, Executive MBA, LLM… cũng thuộc nhóm này.
Advanced Studies không “kế thừa” tư cách học thuật của trường công
Một nhầm lẫn phổ biến là cho rằng văn bằng do đại học công lập cấp sẽ tự động mang theo công nhận học thuật quốc gia. Cách hiểu này chỉ đúng khi văn bằng đó thuộc hệ học vị học thuật quốc gia.
Khi đại học công lập triển khai Advanced Studies, trường đang hoạt động trong vai trò cung cấp đào tạo nâng cao cho người đi làm, không phải trong vai trò cấp học vị học thuật. Vì vậy, CAS, DAS và MAS không kế thừa tư cách học thuật quốc gia của trường.
Bản chất pháp lý của văn bằng được xác định bởi loại hình chương trình, không phải bởi danh tiếng hay tư cách công lập của cơ sở đào tạo.
Vai trò của đại học công trong Weiterbildung là vai trò cung ứng, không phải vai trò học vị
Trong Weiterbildung, đại học công lập đóng vai trò là đơn vị thiết kế và cung ứng chương trình đào tạo nâng cao. Vai trò này tương tự như việc trường cung cấp các khóa executive education, đào tạo quản lý cấp cao hoặc chương trình phát triển năng lực chuyên sâu.
Các chương trình này được xây dựng theo chuẩn năng lực và nhu cầu nghề nghiệp, không theo chuẩn nghiên cứu hàn lâm. Do đó, việc hoàn thành Advanced Studies không tạo ra quyền học thuật, không dẫn đến học vị quốc gia và không mở ra các quyền học thuật đi kèm.
Sự phân định này được áp dụng nhất quán trong toàn hệ thống, bao gồm cả khu vực đại học công lập.
Vì sao không thể “xin công nhận học thuật” cho Advanced Studies của trường công
Một hệ quả trực tiếp của cấu trúc trên là Advanced Studies, dù được cấp bởi đại học công lập, không thuộc phạm vi công nhận học thuật quốc gia. Do đó, các cơ chế đánh giá học thuật quốc gia không được thiết kế để áp dụng cho nhóm văn bằng này.
Swiss ENIC, với vai trò là trung tâm thông tin về công nhận học thuật, chỉ xem xét các học vị học thuật theo nghĩa pháp lý. Advanced Studies nằm ngoài phạm vi đó không phải vì chất lượng đào tạo, mà vì chúng không phải là học vị học thuật.
Việc “xin” công nhận học thuật cho Advanced Studies của trường công vì vậy là một yêu cầu sai bối cảnh, không phù hợp với cấu trúc pháp lý của hệ thống giáo dục Thụy Sĩ.
Công và tư không tạo ra khác biệt trong trường hợp Advanced Studies
Một điểm then chốt cần được nhấn mạnh là: trong Advanced Studies, công hay tư không tạo ra khác biệt về công nhận học thuật.
Cùng một chương trình CAS, DAS hay MAS, dù được triển khai bởi đại học công lập hay cơ sở tư thục, đều không tạo ra học vị học thuật quốc gia. Sự khác biệt giữa công và tư chỉ có ý nghĩa trong không gian đào tạo học thuật chính quy, không áp dụng cho Weiterbildung.
Nguyên tắc này phản ánh tính nhất quán và minh bạch của hệ thống giáo dục Thụy Sĩ.
Vì sao cách tiếp cận này không làm giảm giá trị Advanced Studies
Việc không tạo ra công nhận học thuật quốc gia cho Advanced Studies không làm giảm giá trị của hệ đào tạo này. Ngược lại, nó giúp bảo vệ bản chất ứng dụng nghề nghiệp của chương trình.
Nếu Advanced Studies bị học thuật hóa hoặc bị kéo vào cơ chế công nhận học thuật, chương trình sẽ phải tuân theo các tiêu chí nghiên cứu không phù hợp với mục tiêu đào tạo năng lực. Thụy Sĩ lựa chọn giữ Advanced Studies trong không gian riêng để đảm bảo tính linh hoạt và hiệu quả nghề nghiệp.
Kết luận
Đại học công lập Thụy Sĩ khi cấp CAS, DAS, MAS và Doctoral Advanced Studies không tạo ra công nhận học thuật quốc gia, vì các chương trình này thuộc không gian đào tạo nâng cao định hướng nghề nghiệp, không phải hệ học vị học thuật.
Bản chất pháp lý của Advanced Studies không thay đổi theo tư cách công hay tư của cơ sở đào tạo. Việc hiểu rõ điều này giúp người học đặt đúng kỳ vọng, sử dụng văn bằng đúng bối cảnh và tránh những so sánh sai lệch với giáo dục hàn lâm.
