Vì sao học nhiều không đồng nghĩa với được công nhận

Học tập nhiều chưa bao giờ dễ như hiện nay

Chưa bao giờ lãnh đạo cấp cao có nhiều cơ hội học tập như hiện nay. Các khoá điều hành, chương trình cập nhật chiến lược, công nghệ, AI, quản trị rủi ro hay ESG xuất hiện liên tục. Việc tham gia học tập đã trở thành một phần quen thuộc trong đời sống nghề nghiệp của C-Suite.

Tuy nhiên, cùng với sự phong phú đó là một nghịch lý ngày càng rõ rệt. Lãnh đạo học rất nhiều, đầu tư đáng kể về thời gian và nguồn lực, song mức độ được công nhận về năng lực không tăng tương ứng. Học tập và công nhận dần trở thành hai khái niệm tách rời.

Khoá học và chứng chỉ không tạo thành chuẩn hệ thống

Phần lớn các khoá học ngắn hạn được thiết kế để cập nhật kiến thức hoặc kỹ năng cụ thể. Chúng mang lại giá trị thực tiễn tức thời, giúp lãnh đạo hiểu và phản ứng nhanh hơn trước những thay đổi của môi trường kinh doanh.

Vấn đề nằm ở chỗ các khoá học này tồn tại rời rạc. Chúng không được đặt trong một khung chuẩn chung để đánh giá mức độ năng lực tổng thể. Khi nhìn từ góc độ Board, nhà đầu tư hoặc cơ quan quản lý, danh sách chứng chỉ không trả lời được câu hỏi lãnh đạo đang vận hành ở cấp độ nào trong hệ thống năng lực quốc gia hay quốc tế.

Công nhận đòi hỏi khung tham chiếu, không chỉ nội dung học

Công nhận năng lực không đơn thuần dựa trên việc người học đã tiếp cận bao nhiêu nội dung. Nó đòi hỏi một khung tham chiếu rõ ràng để đối chiếu mức độ phức tạp mà cá nhân có thể xử lý, phạm vi trách nhiệm mà họ có thể gánh vác và tác động của các quyết định mà họ đưa ra.

Khoá học ngắn hạn hiếm khi được thiết kế để trả lời những câu hỏi này. Chúng không nhằm xác nhận năng lực ở cấp độ hệ thống, mà tập trung vào từng mảng kiến thức cụ thể. Vì vậy, dù học nhiều, lãnh đạo vẫn khó được công nhận trong một ngôn ngữ chung mà các tổ chức lớn và Board sử dụng.

Sự khác biệt giữa học tập và chuẩn hoá năng lực

Học tập là quá trình cá nhân. Chuẩn hoá năng lực là quá trình mang tính hệ thống. Hai quá trình này liên quan chặt chẽ với nhau, song không đồng nhất.

Lãnh đạo có thể học liên tục để nâng cao năng lực cá nhân. Tuy nhiên, khi không có cơ chế chuẩn hoá, năng lực đó vẫn mang tính nội bộ, khó được đối chiếu hoặc công nhận bên ngoài phạm vi tổ chức hiện tại. Ở cấp độ C-Suite, đây là một hạn chế lớn trong bối cảnh di chuyển quốc tế, làm việc với Board đa quốc gia hoặc tham gia các vai trò quản trị độc lập.

Vì sao vấn đề này trở nên nghiêm trọng ở cấp độ C-Suite

Ở các cấp quản lý thấp hơn, việc học nhiều có thể trực tiếp cải thiện hiệu suất công việc. Ở cấp độ C-Suite, tác động của học tập không còn tuyến tính. Giá trị của lãnh đạo nằm ở năng lực tổng hợp, tư duy hệ thống và trách nhiệm ở tầm vĩ mô.

Khi học tập không được chuyển hoá thành công nhận chính thức, khoảng cách giữa năng lực thực tế và cách thị trường nhìn nhận lãnh đạo ngày càng lớn. Điều này tạo ra rủi ro cho cả cá nhân lãnh đạo và tổ chức mà họ đại diện.

Công nhận là công cụ quản trị, không phải phần thưởng cá nhân

Từ góc nhìn của Board và tổ chức lớn, công nhận năng lực không mang tính tôn vinh cá nhân. Nó là công cụ quản trị. Khi năng lực lãnh đạo được công nhận trong một khung chuẩn, tổ chức có thể đánh giá, so sánh và hoạch định nhân sự cấp cao một cách có hệ thống.

Học nhiều mà không được công nhận khiến công cụ quản trị này mất tác dụng. Board buộc phải quay lại các tiêu chí chủ quan, làm gia tăng rủi ro trong bổ nhiệm và kế nhiệm lãnh đạo.

Nhu cầu chuyển từ học rời rạc sang công nhận có cấu trúc

Thực tế này dẫn đến một nhu cầu rõ ràng trong thị trường lãnh đạo cấp cao. Lãnh đạo không cần học thêm cho nhiều. Họ cần một cơ chế chuyển hoá quá trình học tập và kinh nghiệm thành sự công nhận ở cấp độ phù hợp với trách nhiệm mà họ đang gánh vác.

Nhu cầu đó không thể được giải quyết bằng việc tích luỹ thêm khoá học ngắn hạn. Nó đòi hỏi một khung công nhận có cấu trúc, gắn với chuẩn năng lực ở cấp độ cao nhất.

Kết luận

Việc học nhiều không đồng nghĩa với được công nhận phản ánh sự khác biệt giữa học tập cá nhân và chuẩn hoá năng lực hệ thống. Trong bối cảnh lãnh đạo cấp cao phải đối mặt với trách nhiệm ngày càng lớn, công nhận trở thành yếu tố then chốt để biến học tập thành giá trị quản trị thực sự.

Khoảng cách giữa học và được công nhận chính là lý do khiến thị trường lãnh đạo cấp cao tìm kiếm những chuẩn năng lực mới, vượt lên trên các mô hình học tập rời rạc.